Είχα κάτι ακούσει, αλλά όταν διαπίστωσα ότι ήταν τελική (;) η απόφαση της πλειοψηφίας του Δημοτικού Συμβουλίου, για την κατάργηση τη χειμερινή περίοδο της πεζοδρόμησης της Σπ. Ρόδη, ξαφνιάστηκα. Πάντα ξαφνιάζομαι –κι ας περιμένω τα χειρότερα, για αποφάσεις χωρίς πολιτικό ειρμό και με ακατανόητα οικονομικά επιχειρήματα. Όπως πάντα με ξαφνιάζει το άδικο, κι ας ξέρω ότι ζούμε σε άδικες (για τους πολλούς) εποχές…

Δεν ξέρω ποιοι είναι εκείνοι οι επιχειρηματίες που υποστήριξαν (αν) τη κατάργηση της πεζοδρόμησης, ενός μέτρου που στόχο έχει, εκτός από τη βασική αρχή της βιώσιμης πόλης και του σεβασμού στον πεζό, να τονώσει την εμπορική κίνηση. Στην καταρρέουσα Αίγινα των άδειων ή κλειστών καταστημάτων, καταργείται ένα μέτρο που, όπου υλοποιήθηκε, αναβάθμισε το εμπορικό ενδιαφέρον. Προφανώς, εδώ επεκράτησε άλλο ενδιαφέρον, αυτό των ολίγων ιδιωτικών μεροληψιών ή της λογικής «αποδομούμε» ότι καλό ή κακό έκαναν οι προηγούμενοι…

Τώρα, πώς να συνεχίσω;

Να πω για την Αίγινα σκουπιδούπολη; Για το νερό; Για τις συγκοινωνίες που καταργήθηκαν; Για τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα παντού; Για τον θλιβερό, στολισμό της παραλίας; Για τους ανθρώπους που δεν τα φέρνουν βόλτα αβοήθητοι;

Πιο σωστό, μου φαίνεται, να προσπαθήσω να πιάσω το νήμα από την αρχή:

Με πιο τρόπο μια τοπική κοινωνία προστατεύεται από αυθαίρετες αποφάσεις μιας συγκυριακής δημοτικής πλειοψηφίας; Πολλοί θα απαντήσουν με την τιμωρία των ενόχων στις επόμενες δημοτικές εκλογές. Σωστά, αλλά μέχρι τότε;

Με ποιο τρόπο μπορεί να θωρακισθεί το δημόσιο συμφέρον της Αίγινας; Δηλαδή, με ποιο τρόπο οι ανάγκες των πολλών, έναντι των «εκλεκτών», μπορούν να «κινούν» αποφάσεις και να θέτουν προτεραιότητες; Με ποιο τρόπο η φωνή των πολλών θα εισακούεται; Με ποιο τρόπο θα συμμετέχουμε στη λήψη των αποφάσεων; Με ποιο τρόπο θα ελέγχουμε την εξουσία;

Η αρχή του νήματος σε όλους τους καιρούς, σε όλες τις κοινωνίες: Η δημοκρατία.

Αν αναλογισθούμε πόσα πολλά προβλήματα είναι σε εκκρεμότητα, ποια δρομολογούνται (έναντι άλλων), ποια παραπέμπονται στο μέλλον και ποια καταχωνιάζονται σε συρτάρια, όλα με ελάχιστη συμμετοχή (και γνώση) της κοινωνίας της Αίγινας, αυτομάτως προκύπτει το αίτημα της δημοκρατίας. Τυπικά δημοκρατία έχουμε: εκλεγμένο δημοτικό συμβούλιο, τακτικές συνεδριάσεις, ελέγχους νομιμότητας από υπερκείμενα κρατικά και αιρετά σώματα, ακόμα και με ένα τρόπο –αρκετά (προ)σχηματικό και πρόχειρο θα έλεγα- μια μορφή διαβούλευσης γίνεται προκειμένου να παρθεί μια μείζονα απόφαση. Αρκεί; Κατά τη γνώμη μου, όχι.

Αν κοιτάξουμε, επίσης, τη μεγάλη εικόνα, τον ελληνικό δημόσιο βίο με τις δικές του αναλογίες, εύκολα θα συμφωνήσουμε τι σημαίνει κρίση της δημοκρατίας. Όταν δηλαδή η δημοκρατία γίνεται ένα άδειο πουκάμισο, όταν παίρνονται αποφάσεις που επιδεινώνουν δραματικά τις ζωές μας, αλλά και τις ζωές των παιδιών μας, χωρίς καμιά νομιμοποίηση, χωρίς καμιά έγκριση και συγκατάθεση, αποφεύγοντας με προσχήματα ακόμα και τις εκλογές

Όταν μάλιστα, την ίδια στιγμή, εκδηλώνεται η κοινωνική αποδοκιμασία με όλους τους τρόπους: με απεργίες και διαδηλώσεις, στις πλατείες και στις παρελάσεις, με ανυπακοή σε χαράτσια και σε άδικους Νόμους.

Υπάρχουν γνωστοί και δοκιμασμένοι τρόποι για να επεκτείνουμε τη δημοκρατία μας: οι λαϊκές συνελεύσεις, για παράδειγμα, τα τοπικά δημοψηφίσματα, στο βαθμό που δημιουργείται ο δημόσιος χώρος, εντός του οποίου διεξάγεται ο δημόσιος διάλογος, κατατίθενται τα επιχειρήματα και δοκιμάζεται η πειθώ. Μπορούμε να δανεισθούμε και άλλους, νέους τρόπους άμεσης δημοκρατίας και λαϊκής συμμετοχής. Τον Συμμετοχικό Προϋπολογισμό για παράδειγμα, (ο οποίος μπορεί να ξεκίνησε στο μακρινό Πόρτο Αλέγγρε της Βραζιλίας αλλά σήμερα το έχουν υιοθετήσει εκατοντάδες ευρωπαϊκές πόλεις), με τον οποίο τα δημοτικά πράγματα τελούν υπό την (συζήτηση και) έγκριση των δημοτών: τα έσοδα του δήμου, τα δημοτικά τέλη, του νερού για παράδειγμα, οι προτεραιότητες των δημοτικών έργων και της κατανομής των πόρων.

Φανταστείτε, όλοι εμείς, ντόπιοι και παρεπιδημούντες, Έλληνες και ξένοι, να μπορούσαμε να εκφράσουμε καταλυτική γνώμη για την ύδρευση του νησιού, το βιολογικό καθαρισμό, το λιμενοβραχίονα, την πεζοδρόμηση του ιστορικού κέντρου, τις κοινωνικές υποδομές του Δήμου, οι οποίες, μάλιστα, εν μέσω οικονομικής κρίσης θα πρέπει να αποτελούν υψηλή προτεραιότητα.

Θα μου πείτε ότι έχω μεγάλη φαντασία αν νομίζω ότι όλα αυτά μπορούν να γίνουν στην Αίγινα. Ένας Ιταλός φιλόσοφος και πολιτικός μίλαγε τον προηγούμενο αιώνα για την αισιοδοξία της βούλησης και την απαισιοδοξία της γνώσης. Με δικά μου λόγια θα το μετάφραζα «στο χέρι μας είναι, παρ όλα αυτά»

Καλή Χρονιά σε όλες και όλους!